در نهج‌البلاغه، ده‌ها حکمت درباره مرگ، قبر، دنیا، آخرت و آمادگی برای دیدار خدا وجود دارد. برخی از مشهورترین حکمت‌هایی که مستقیماً به این موضوعات مربوط‌اند عبارت‌اند از:

🕊️ حکمت ۱۲۲

«مَرگ، جوینده‌ای شتابان است؛ نه آن‌که ایستاده از آن رهایی می‌یابد و نه آن‌که می‌گریزد، از آن پیشی می‌گیرد.»

📖 پیام:
هیچ‌کس از مرگ فرار نمی‌کند؛ پس بهتر است به جای فرار، برای آن آماده شویم.

⚰️ حکمت ۱۳۰

«امروز، روز عمل است و حسابی در کار نیست؛ و فردا، روز حساب است و عملی در کار نیست.»

📖 پیام:
دنیا تنها فرصت ساختن آخرت است. بعد از مرگ، دیگر امکان جبران وجود ندارد.

🌍 حکمت ۱۳۳

«دنیا، سرای گذر است، نه سرای ماندن؛ مردم در آن دو دسته‌اند: کسی که خود را فروخت و هلاک کرد، و کسی که خود را خرید و آزاد ساخت.»

📖 پیام:
هر روز با انتخاب‌هایمان یا آخرت خود را می‌سازیم یا از دست می‌دهیم.

🍂 حکمت ۱۴۵

«به یاد آورنده مرگ، به اندکِ دنیا راضی می‌شود.»

📖 پیام:
یاد مرگ، حرص، حسادت و دنیاطلبی را کم می‌کند.

🌑 حکمت ۱۵۰

«هر کس مرگ را بسیار یاد کند، به اندک دنیا خشنود می‌شود.»

📖 پیام:
یاد مرگ، دل را از وابستگی افراطی به دنیا آزاد می‌کند.

⏳ حکمت ۱۸۸

«چه بسیار کسانی که روزی را آغاز کردند، ولی پایانش را ندیدند؛ و چه بسیار کسانی که در انتظار فردا بودند، اما فردا را درک نکردند.»

📖 پیام:
فرصت امروز را غنیمت بدان؛ آینده تضمین‌شده نیست.

🌅 حکمت ۱۹۶

«دنیا پشت کرده و در حال رفتن است، و آخرت روی آورده و در حال آمدن؛ و هر کدام فرزندانی دارند. از فرزندان آخرت باشید، نه از فرزندان دنیا.»

📖 پیام:
هر روز، یک قدم از دنیا دور و یک قدم به آخرت نزدیک می‌شویم.

🤲 حکمت ۲۰۳

«بهترین زاد و توشه، تقواست.»

📖 پیام:
آنچه از قبر عبور می‌کند، مال و شهرت نیست؛ تقوا و عمل صالح است.

🌾 حکمت ۲۹۰

«دنیا مانند سایه‌ای است که هرچه در پی آن بدوی، از تو دورتر می‌شود.»

📖 پیام:
اگر دنیا هدف نهایی شود، آرامش از بین می‌رود.

💀 حکمت ۳۴۹

«برای مرگ، فرزند بزا؛ نه برای دنیا؛ زیرا فرزند دنیا، دنیا را می‌برد و فرزند آخرت، آخرت را.»

📖 پیام:
سرمایه‌گذاری اصلی انسان باید برای آخرت باشد.

چند خطبه بسیار معروف درباره مرگ

اگر می‌خواهی عمیق‌ترین سخنان امیرالمؤمنین(ع) درباره مرگ و آخرت را بخوانی، این خطبه‌ها از شاهکارهای نهج‌البلاغه هستند:

  • خطبه ۲۷ (جهاد و بیداری)

  • خطبه ۸۲ (پس از جنگ صفین؛ درباره دنیا و مرگ)

  • خطبه ۱۰۹ (توصیف قبر، قیامت و حساب)

  • خطبه ۱۱۴ (موعظه درباره دنیا)

  • خطبه ۱۸۸ (یاد مرگ و آمادگی)

  • خطبه ۲۲۱ (از زیباترین توصیف‌های قبر و قیامت)

  • خطبه ۲۳۰ (موعظه‌ای عمیق درباره کوچ از دنیا)

به‌ویژه خطبه ۲۲۱ از تأثیرگذارترین بخش‌های نهج‌البلاغه درباره مرگ، قبر، تنهایی انسان پس از مرگ و آمادگی برای آخرت است و بسیاری آن را از سوزناک‌ترین مواعظ امیرالمؤمنین(ع) می‌دانند.